|
Wstęp
Terapia logopedyczna osób chorych na chorobę Parkinsona
powinna być rozpoczynana jak najwcześniej. Prawidłowo prowadzona pozwoli
usprawnić zaburzone funkcje i przygotować osobę w niej uczestniczącą do
samodzielnych, codziennych ćwiczeń logopedycznych. Tylko systematyczność
pozwoli osiągnąć sukces w terapii, którym w przypadku chorych na chorobę
Parkinsona będzie poprawa funkcjonowania, a nie całkowite wyleczenie.
Pierwszym krokiem w terapii jest ustawienie poprawnego
oddechu.
Ćwiczenia oddechowe
Trzeba pamiętać, że prawidłowy oddech jest warunkiem
wyraźnej wymowy oraz produkcji silnego głosu. Dlatego nauka tegoż oddechu
powinna być pierwszym etapem w terapii logopedycznej. Prawidłowo ustawiony
oddech pozwoli na poprawne wypowiadanie nawet długich zdań.
Ćwiczenie 1 Z odległości około 20 cm dmuchaj na płomień świecy. Staraj się by
płomień uginał się, ale nie gasł.
Ćwiczenie 2 Stań w lekkim rozkroku. Weź głęboki wdech nosem jednocześnie
podnosząc ramiona. Wydech nosem wraz z opuszczeniem ramion.
Ćwiczenie 3 Weź głęboki wdech. Postaraj się na jednym wydechu liczyć od
1 do 10. Gdy długość wydechu się powiększy możesz postarać się liczyć do 20.
Ćwiczenie 4 Połóż się na plecach. Nogi ugnij w stawach kolanowych. Jedną
rękę połóż na brzuchu drugą na klatce
piersiowej.Wykonaj wdech nosem powoli wypychając jednocześnie brzuch. Kontroluj
ręką by klatka piersiowa nie poruszyła się. Zrób wydech przez usta jednocześnie
wciągając brzuch.
Ćwiczenia usprawniające aparat artykulacyjny
Drugim krokiem w terapii logopedycznej powinny być ćwiczenia
usprawniające aparat artykulacyjny. Bardzo ważną rzeczą jest by chory dobrze je
opanował i codziennie systematycznie wykonywał. Ćwiczenia należy wykonywać
przed lustrem by ciągle kontrolować poprawność i dokładność ich wykonania.
Ćwiczenia języka
Ćwiczenie 1 Wysunięty język przesuwaj poziomo z jednej strony ust na
drugą.
Ćwiczenie 2 Przesuwaj wysunięty język wokół szeroko otwartych ust
Ćwiczenie 3 Wysuń język jak najdalej z jamy ustnej a następnie go
schowaj. Powtórz tą czynność kilkakrotnie.
Ćwiczenie 4 Zaczynając z lewej strony dotknij językiem kolejno zęby
górne a następnie dolne.
Ćwiczenie5 Wysuń język z jamy ustnej i postaraj się sięgać czubkiem
języka raz w kierunku brody i raz nosa. Ćwiczenie powtórz kilka razy.
Ćwiczenie 6 Postaraj się „ przykleić” język do podniebienia a następnie
energicznie go oderwij.
Ćwiczenia warg
Ćwiczenie 1 Postaraj się rozciągnąć wargi jak w uśmiechu a następnie
ułóż jak do gwizdania.
Ćwiczenie 2 Rozchyl delikatnie szczęki i postaraj się wciągnąć wargi do
środka ust.
Ćwiczenie 3 Zamknij wargi i przesuwaj usta w prawą a potem w lewą
stronę. Powtórz ćwiczenie kilkakrotnie.
Ćwiczenie 4 Przy szeroko otwartych ustach wymawiaj naprzemiennie
samogłoski „a” „o”.
Ćwiczenie 5 Zaciśnij zęby i cofaj mocno na zmianę raz prawy raz lewy
kącik ust.
Ćwiczenie 6 Postaraj się ułożyć usta jak przy przesyłaniu całusków.
Ćwiczenia mięśni
zwierających pierścień gardłowy
Ćwiczenie 1 Wciągnij powietrze przez usta i wypuść przez nos. Powtórz
ćwiczenie kilka razy.
Ćwiczenie 2 Otwórz szeroko usta i postaraj się obserwując w lusterku
poruszać podniebieniem miękkim.
Ćwiczenie 3 Energicznie wymawiaj połączenia głosek tylnojęzykowych
zwartych z samogłoskami np. „aga”, „ogo”, „ege”, „ugu”, „aka”, „oko”, „uku”, „eke”
itp.
Ćwiczenie 4 Weź głęboki oddech przez usta. W tym samym czasie wymawiaj
szeptem samogłoski.
Ćwiczenie 5 Weź głęboki oddech a następnie wydychaj powietrze raz przez prawą,
raz przez lewą dziurkę nosa.
Ćwiczenie 6 Nabierz głęboko powietrza przez nos. Następnie wypuść je
przez usta przy jednocześnie zaciśniętym nosie.
Ćwiczenia żuchwy
Ćwiczenie 1 Przy otwartych ustach postaraj się wysunąć żuchwę do przodu
a następnie ją cofnij. Powtórz ćwiczenie kilka razy.
Ćwiczenie 2 Otwórz usta, a następnie postaraj się przesunąć żuchwę raz w
prawo a raz w lewo.
Ćwiczenie 3 Przy zamkniętych ustach postaraj się wysunąć żuchwę do
przodu a następnie cofnij do pozycji wyjściowej.
Ćwiczenie 4 Przy zamkniętych ustach postaraj się przesuwać szczękę dolną
raz w prawo raz w lewo zaznaczając pozycję środkową.
Ćwiczenie 5 Powtórz kilka razy z przesadną artykulacją wyraz hop.
Ćwiczenie 6 Lekko opuść dolną szczękę. Następnie postaraj się pogłębić
opuszczenie.
Ćwiczenia mięśni twarzy
Ważnym etapem terapii jest również ćwiczenie mięśni
mimicznych.. Ćwiczenia te przyczyniają się do zmniejszenia napięcia twarzy i
zwiększenia plastyczności jej ruchów. Przedstawione niżej ćwiczenia również
należy wykonywać przed lustrem.
Ćwiczenie 1 Wypełnij oba policzki powietrzem a następnie postaraj się
wypuszczać powietrze przez usta ułożone jak do gwizdania.
Ćwiczenie 2 Mocno zamykaj raz prawe raz lewe oko. Następnie zamykaj oczy
razem. Ćwiczenie powtórz kilkakrotnie.
Ćwiczenie 3 Zmarszcz brwi jak w tzw. „minie marsowej”.
Ćwiczenie 4 Postaraj się unieść
brwi ku górze. Powtórz ćwiczenie kilka razy.
Ćwiczenie 5 Rozciągnij usta w taki sposób jak przy uśmiechu.
Ćwiczenie 6 Unieś górną wargę i skrzydełka nosa tak jak wówczas, gdy
odczuwasz nieprzyjemny zapach.
ćwiczenia opracowała Logopeda Edyta Cieśla-Smolińska |