Prof. dr hab. n. med. Andrzej Friedman – stworzył nową Klinikę Neurologiczną w Szpitalu Bródnowskim w Warszawie. Przy tej okazji poprosiliśmy Pana Profesora o udzielenie odpowiedzi na kilka pytań dotyczących życia z chorobą Parkinsona.

Pyt. Jak Pan Profesor ocenia diagnozowanie i leczenie osób z chorobą Parkinsona w Polsce porównując do innych krajów w Europie?

Odp. Rozpoznawanie choroby nie zawsze jest prawidłowe. Zwłaszcza jeśli dokonywane jest przez nie   specjalistów.  Dlatego też  staramy się stworzyć sieć Poradni Schorzeń Pozapiramidowych (choroba Parkinsona należy do tej grupy chorób)., w których pracowaliby lekarze specjaliści neurolodzy po dodatkowym przeszkoleniu w zakresie chorób pozapiramidowych.

Możliwości leczenia w Polsce są ograniczone z powodów finansowych. Nowsze leki, choć sensowność ich podawania dotyczy tylko niewielkiej grupy chorych, nie są refundowane, przez co są z reguły niedostępne dla chorych. W większości przypadków najskuteczniejszym lekiem pozostaje jednak znana od bardzo dawna i całkowicie refundowana w Polsce lewodopa.

Pyt. Jakie są według Pana Profesora możliwości powołania regionalnych przychodni dla chorych z podejrzeniem lub rozpoznaniem chP, które zapewniły by opiekę medyczną internisty, neurologa, urologa, logopedy, psychologa, psychiatry, ortopedy oraz rehabilitanta?

Odp. Jak napisałem wyżej, to właśnie jest naszym celem. Jak zwykle wszystko zależy od NFZ.

Pyt. Jakie są realne nadzieje na odkrycie leków skutecznie leczących przyczyny a nie jedynie skutki chP?

Odp. Objawy choroby Parkinsona pojawiają się po wielu latach trwania procesu niszczącego komórki nerwowe. Dlatego też skuteczne leczenie będzie możliwe po odkryciu wczesnych markerów choroby, kiedy będzie można rozpoczynać leczenie jeszcze zanim dojdzie do jej objawów klinicznych.

Pyt. Czy istnieje spis adresowy przychodni neurologicznych zakwalifikowanych jako specjalistyczne w leczeniu osób z chP?

Odp. Spis taki powinien być wkrótce dostępny na stronie internetowej Sekcji Schorzeń Pozapiramidowych Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

Pyt. Które ośrodki medyczne w Polsce i w Unii Europejskiej są najlepiej przygotowane do leczenia chP?

Odp. W Polsce dobrą opinię mają Poradnie w Gdańsku, Krakowie, Katowicach, Łodzi i Warszawie (wymieniam w porządku alfabetycznym). W Unii jest wiele bardzo dobrych ośrodków. Najbardziej znane o najdłuższej tradycji, w Londynie i Paryżu.

Pyt. Jak Pan Profesor ocenia służby socjalne, instytucje oraz działalność grup samopomocowych, które mają pomagać żyć na co dzień z chP?

Odp. Bardzo wysoko oceniam działalność Stowarzyszenia Chorych i Fundacji. Mam nadzieję, że działalność ta będzie rozszerzać się na nowe ośrodki w całej Polsce. Nie mam informacji na temat działania służb socjalnych.

Pyt. Jak rozumieć fizjologię i patologię chP?

Odp. Bardzo trudne pytanie, na które można odpowiedzieć długim wykładem. W dużym skrócie: choroba pojawia się w skutek postępującego zaniku komórek nerwowych w tzw. istocie czarnej, małej strukturze (ok. 500 mg) zlokalizowanej obustronnie w głębokich strukturach mózgu. Następstwem zaniku tych komórek jest brak istotnego dla działania mózgu przekaźnika informacji między komórkami nerwowymi – dopaminy. Brak dopaminy odpowiada za większość (choć nie wszystkie) objawy choroby.

Pyt. Co to jest medycyna biologiczna, czy jest jednoznaczna z holistyczną?

Odp. Medycyna jest nauką (ale również i sztuką), zawierającą w sobie zarówno biologię jak i nauki humanistyczne.

Pyt. Jak oceniłby Pan Profesor zadania Fundacji oraz Rady Krajowej Stowarzyszeń Osób z Chorobą Parkinsona w Polsce?

Odp. Podstawowe zadania to z jednej strony samopomoc (organizowanie edukacji dla chorych i ich rodzin, organizowanie i ułatwienie dostępu do leczenia i rehabilitacji), a zdrugiej – presja na struktury administracyjne (NFZ), od których zależy dostępność leczenia dla chorych.

Pyt. Co jeszcze według Pana Profesora powinno zostać zrobione by pomóc osobom z chP?

Odp. Kontynuacja tego co jest robione.

Pyt. Prosimy o określenie dawki minimalnej i maksymalnej leków przeciwparkinsonowskich?

Odp. Nie można odpowiedzieć na takie pytanie. Dawki zależą od nasilenia choroby, tolerancji leków i wielu innych czynników. Muszą być indywidualnie dopasowywane przez lekarza do konkretnego chorego.

Pyt. Jaki rodzaj wypoczynku zalecany jest w ch P?

Odp. Aktywny wypoczynek dostosowany do możliwości fizycznych chorego.

Pyt. Lepiej mieć psa czy kota? Jakie zwierzę byłoby najlepszym towarzyszem dla osoby z chP?

Odp. Jak się okazuje, posiadanie zwierząt domowych może zmniejszać ryzyko choroby Parkinsona. Tak przynajmniej wynika z opublikowanych niedawno badań epidemiologicznych. Mechanizm takiego ochronnego działania zwierzęcia nie jest znany. A wybór – pies czy kot – należy do chorego.

Pyt. Jak Pan Profesor wypoczywa i jakiej słucha muzyki?

Odp. Bardzo lubię turystyczne wyprawy z namiotem w świat oraz spływy kajakowe. Z muzyki najbardziej lubię piosenkę literacką, zwłaszcza francuską.

Bardzo dziękujemy Panu Profesorowi i życzymy sukcesów w działalności nowej placówki medycznej

Opr. J. Ł.