Ból jest nieprzyjemnym i często niepokojącym odczuciem, które może mieć wiele przyczyn. Ból może występować u 40 - 50% osób z chorobą Parkinsona. Jednakże objawy choroby, wywierające wpływ na ruch, takie jak sztywność, drżenie, upadki i dyskinezje są w większości przypadków bardziej widoczne i dolegliwe dla chorego, który może przez to nie zawsze zdawać sobie sprawę z wpływu bólu na jego stan i samopoczucie.Czasami jednak ból może być głównym symptomem w chorobie Parkinsona. I z tego względu zarówno chorzy na Parkinsona, jak też ich opiekunowie winni mieć świadomość problemów, jakie ból może sprawiać w tej chorobie. Jakie są przyczyny i rodzaje bólu w chorobie Parkinsona? Ostatnio naukowcy badacze dokonali próby sklasyfikowania różnych rodzajów bólu jaki występuje w chorobie Parkinsona: - ból mięśniowo - szkieletowy jest powszechnym rodzajem bólu w chorobie Parkinsona. Ból ten powstaje w mięśniach i w układzie kostnym i jest zwykle odczuwany jako pobolewanie w obrębie stawów, ramion i kończyn. Ból ten ma charakter miejscowy i nie przemieszcza się ani nie strzela wzdłuż nogi albo ramion. Przyczyną tego typu bólu jest sztywność mięśni w chorobie Parkinsona, która prowadzi do skurczów i bolesnych spazmów. - ból korzonkowy jest ostrym bólem postrzałowym, mającym formę porażenia, które przemieszcza się wzdłuż nogi lub ramion i może obejmować również palce rąk i nóg. Powszechne jest też uczucie mrowienia i drętwienia palców nóg orazlub rąk. Ten rodzaj bólu jest zwykle spowodowany uciskiem nerwu w rdzeniu kręgowym w rejonie karku lub barku. Ucisk nerwu może pochodzić od wystającego dysku, który normalnie działa jako poduszka amortyzująca obciążenia kościstych kręgów, albo jego przyczyną jest zapalenie kręgosłupa (wyrostka ościstego). - ból dyskinetyczny jest wtórnym problemem dyskinezji (odchodzące od normy mimowolne ruchy), występującej u niektórych pacjentów z chorobą Parkinsona. Bóle dyskinetyczne mogą pojawiać się w porze dziennej, przed, podczas lub po dolegliwościach dyskinetycznych. Zdarza się, że osoby z chorobą Parkinsona odczuwają ból na krótko przed rozpoczęciem się dyskinezji. W ten sposób ból taki może stać się sygnałem ostrzegawczym o mającej nastąpić dyskinezji. Ten rodzaj bólu nie ogranicza się do konkretnej części ciała i może mieć charakter głębokiego odczucia (tępego) pobolewania. - niektórzy z chorych mogą odczuwać ból podczas silnych dyskinezji; może to pochodzić od ostrych ruchów skręcających. Ponadto, dyskinezja może mieć działanie wzmagające bóle korzonkowe w przypadkach, gdy równocześnie następuje uciskanie jakiegoś nerwu. - ból dyskinetyczny może też wynikać z fluktuacji reagowania paacjenta na stanadardowe leki przeciwparkinsonowskie, takie jak lewodopa. Te wahania reakcji mogą obejmować wczesno - ranną lub nocną dystonię, a jej skutkiem mogą być bóle w określonej kończynie. Dystonia pojawia się w chwilach, gdy nocą lekarstwo traci swe oddziaływanie na organizm.Dystonia jest odchodzącym od normy skurczem lub zmianą położenia określonej części ciała, takich jak palce nóg i rąk lub nadgarstki rąk, których objawem może być przykładowo wyginanie się stóp do wewnątrz. Ten rodzaj dystonii może być odczuwany jako bolesny skurcz, powodujący obudzenie chorego wcześnie rano, albo pojawia się samorzutnie dopiero w trakcie rozbudzania. - akatyzja lub uczucie niepokoju ruchowego może być także przyczyną bólu. Dość często występuje on nocą i chory na Parkinsona może mieć trudności ze spaniem ze względu na niepokój ruchowy w łóżku i nieodpartą chęć poruszania kończynami Akatyzja może być skutkiem oddziaływania leków przeciwparkinsonowskich na organizm pacjenta. Tego rodzaju ból trudno jest opisać i jest on odczuwany raczej jako pewna dolegliwość ruchowa niż prawdziwy ból. To przykre uczucie obejmuje zwykle kończyny dolne i chorzy mogą doznać pewnej ulgi, wstając i chodząc przez pewien czas po pokoju. Czy w chorobie Parkinsona występują jeszcze innego rodzaju bóle? Czasem u pacjentów chorych na Parkinsona mogą rzeczywiście wystąpić bóle, różniące się od wyżej opisanych. Syndromy takiego nietypowego bólu są opisane w dalszej części artykułu. Ból barku i kończyn. Ból i sztywność, występujące tylko po jednej stronie ciała pacjenta, zazwyczaj w ramieniu lub w nodze, mogą być pierwszą oznaką rozwoju choroby Parkinsona. W takich sytuacjach postawienie diagnozy o chorobie Parkinsona może ulec opóźnieniu, a pacjenci mogą być błędnie kierowani do lekarzy innych specjalizacji, takich jak reumatolodzy (lekarze specjalizujący się w chorobach stawów).Taki ból jest ciągły, dokuczliwy i związany ze zmniejszoną zdolnością wykonywania małych i dokładnych ruchów palcami ręki lub pociąganiem stopą. Można rozważyć postawienie diagnozy choroby Parkinsona, jeżeli ból przechodzi do ramienia i nogi, a zaatakowana kończyna staje się progresywnie sztywniejsza. Piekące usta. Jest to dość niezwyczajny i rzadki problem, kiedy to niektórzy pacjenci z chorobą Parkinsona odczuwają pieczenie i ból w jamie ustnej. Taki problem może pojawić się na dowolnym etapie rozwoju choroby Parkinsona, a jego przyczyna jest niejasna. W jednym z badań zasugerowano, że pieczenie ust może być wywołane lekami przeciw cholinergicznymi (takimi jak benzhexol) oraz niedopasowanymi protezami uzębienia. Ból wieszaka na płaszcze. Jest to rzadki rodzaj bólu, okazjonalnie występujący u osób z chorobą Parkinsona, którzy cierpią również na podciśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia krwi w pozycji stojącej, wywołany dysfunkcją autonomicznego układu nerwowego). Jednak ten rodzaj bólu jest bardziej powszechny u pacjentów, którzy cierpią raczej na formę parkinsonizmu nazywaną MSA (Multiple System Atrophy) niż na typową chorobę Parkinsona. Ból się zwykle zaczyna z tyłu karku i może promieniować w kierunku tyłu głowy oraz mięśni barków. Pełny kształt obszaru ciała, w którym ten ból występuje przypomina wieszak na płaszcze. Przyczyna tego rodzaju bólu nie jest jasna i sugerowano już, że ból ten może występować na skutek zmniejszenia ilości krwi dopływającej (wskutek podciśnienia ortostatycznego) do mięśni w obszarze karku i barków. Kryzys akinetyczny i ból. Okazjonalnie, pacjenci z chorobą Parkinsona mogą odczuć gwałtowne pogorszenie się ich stanu i nasilenie objawów choroby, które mogło nastąpić w wyniku raptownego odstawienia leczenia przeciw parkinsonizmowi lub infekcji. Objawami takiego stanu są: silna sztywność, gorączka, bóle mięśni, stawów i głowy, a czasami ból całego ciała. Przyczyną tego może być silna sztywność mięśni powodująca uwolnienie środków chemicznych wytwarzających ból. Ból głowy. Ból taki może wystąpić na każdym etapie rozwoju choroby Parkinsona i czasem jest spowodowany lekami stosowanymi w przeciwdziałaniu chorobie podstawowej (Parkinsona). Przykładem takich leków są agoniści dopaminy, amantadyna i entacaponina. Sukces w leczeniu bólu w chorobie Parkinsona zależy od prawidłowej identyfikacji przyczyny bólu. LECZENIE BÓLU. Ból mięśniowo - szkieletowy. Ten rodzaj bólu może reagować na kombinację prostych leków przeciwbólowych, takich jak paracetamol, w połączeniu z regularnymi ćwiczeniami (fizycznymi) i prowadzoną od czasu do czasu fizjoterapią. Ból korzonkowy wiąże się zazwyczaj z uciskiem nerwu. Powinieneś przedyskutować ten problem ze swoim lekarzem ogólnym, a w niektórych przypadkach, być może konieczne będzie zdjęcie rentgenowskie podejrzanego obszaru. W większości przypadków wystarczające będzie zastosowanie prostych środków przeciwbólowych w połączeniu z regularnymi, delikatnymi ćwiczeniami (fizycznymi). Czasami silny i nie ustępujący ból może wymagać wizyty u neurologa w celu wykluczenia ucisku korzonków nerwowych w rdzeniu kręgowym. To z kolei pociąga za sobą wykonanie badań specjalistycznych, takich jak MRI (skanowanie rezonansem magnetycznym). Badania wykazujące znaczny stopień (nasilenie) objawów na skutek ucisku nerwów mogą powodować konieczność noszenia kołnierza ortopedycznego, zwłaszcza jeśli problem zaczyna się od karku. Ból związany z dyskinezą w większości przypadków odnosi się do fazy OFF (okresy względnego wyłączenia, gdy lek przeciwparkinsonowski przestaje działać. W znoszeniu tego rodzaju bólu pomaga możliwie maksymalne przedłużanie fazy ON (kiedy lek przeciwparkinsonowski działa). Można to osiągnąć przez częste dawkowanie lewodopy w kombinacji lewodopy z inhibitorem COMT, takim jak entacapone lub zastosowanie agonisty dopaminay o przedłużonym działaniu, takiego jak cabergolina. Czasem nocny ból związany z fazą OFF (wyłączenia) można wyeliminować zażywając od razu w nocy tabletkę o przedłużonym działaniu. Bywa też, że gdy ból w fazie OFF jest powodowany (wczesno) ranną dystonią, pomocna okaże się samoinjekcja leku o nazwie apomorfina. W przypadkach bardzo silnej fazy OFF na ból pochodzący od dystonii nie reagujący na apomorfinę pomocne może okazać się wstrzyknięcie w bolące miejsce leku o nazwie botullinum toxine ( toksyna jadu kiełbasianego). Okazjonalnie, ból związany z dyskinezją może wystąpić w szczycie działania leku przeciwparkinsonowskiego i w takich przypadkach należy zredukować dawki podawanego lekarstwa. Ból tego rodzaju jest zjawiskiem dość skomplikowanym i wymaga zasięgnięcia opinii specjalisty i wizyty u neurologa z ukierunkowaniem na chorobę Parkinsona. Ból wywołany akatyzją (niepokojem mięśniowym), pojawiający się nocą, często reaguje na kombinację podawania nocą leku przeciwparkinsonowskiego, takiego jak lewodopa o przedłużonym działanaiu lub agonisty dopaminay razem ze środkiem nasennym, takim jak amitriptylina albo zopicon. Ból barku lub kończyn można zmniejszyć, skutecznie stosując efektywne leczenie choroby podstawowej (Parkinsona), używając standardowych leków. W niektórych przypadkach przydatna będzie fizjoterapia. Jeśli ból nie znika pomimo tych zabiegów, to trzeba podać leki przeciwbólowe, a w niektórych przypadkach należy skonsultować zespół leczenia bólu lub specjalistę reumatologa. W przypadkach zamrożonego barku, być może będzie konieczny zastrzyk steroidów w stawy. Przyczyna bólu piekących ust jest niejasna, ale gdy ten ból wystąpi, ważnym krokiem jest wizyta u dentysty. Ważne jest również regularne płukanie jamy ustnej środkiem antyseptycznym i utrzymywanie wilgotności często pijąc płyny. Przy gorącej pogodzie ulgę sprawi również ssanie kawałka lodu. Źle pasujące protezy zębowe należy usunąć, a jeżeli leczenie choroby Parkinsona jest prowadzone takim lekarstwem jak benzhexol, to trzeba je raczej przerwać po konsultacji z lekarzem ogólnym i konsultantem w chorobie Parkinsona, ponieważ ten lek może powodować zjawisko suchych ust. Ból typu wieszaka na płaszcze pochodzi od podciśnienia ortoststycznego i odpowiednio do tego należy go leczyć. Pacjenci z tego rodzaju bólem powinni szukać pomocy u swego lekarza i skonsultować się ze specjalistycznym ośrodkiem leczenia zaburzeń ruchu odnośnie diagnozy i prowadzenia leczenia. Ból kryzysu akinetycznego można leczyć lewodopą. Bóle głowy u pacjentów z chorobą Parkinsona rzadko bywają silne i do ich wyleczenia wystarczają normalne środki przeciwbólowe dostępne bez recepty. Pacjenci z chorobą Parkinsona powinni uważać, aby nie brać dużej ilości tabletek jednocześnie, szczególnie gdy przyjmują również lekarstwa przeciw wysokiemu ciśnieniu krwi lub nasercowe. Dawkowanie tabletek należy rozłożyć w czasie, ponieważ wzięte wszystkie razem, mogą rzeczywiście stać się przyczyną bólu głowy.Silne i nie reagujące na lekarstwa bóle głowy są raczej rzadkim zjawiskiem u chorych na Parkinsona i dlatego, kiedy już wystąpią, należy zwrócić się do specjalisty neurologa. REGULARNE, LEKKIE ĆWICZENIA FIZYCZNE MOGĄ POMÓC W NIEKTÓRYCH RODZAJACH BÓLU. |