Choroba Parkinsona spowodowana jest nie tylko uszkodzeniem neuronów w mózgu, ale i znajdujących się poza nim niektórych nerwów układu autonomicznego. Odkrycie to zmienia wyobrażenia o tym schorzeniu, gdyż może być odpowiedzialne za zakłócenia wielu elementów układu nerwowego. Stwarza też nadzieje na szybsze wykrywanie i skuteczniejsze leczenie choroby. Nadal nie wiadomo, co jest przyczyną parkinsonizmu nazywanego drżączką poraźną ze względu na narastającą sztywność i drżenie kończyn oraz głowy. Bez wątpienia wywołuje to zanik barwnikowych neuronów istoty czarnej oraz ciał Lewy`ego, objawiający się spadkiem produkcji dopaminy - związanego z poruszaniem się neuroprzekaźnika mózgu. Skutki tego są jednak znacznie poważniejsze, niż podejrzewano: uszkodzony zostaje także nerw współczulny mięśnia sercowego, w którym wytwarzana jest noradrenalina - neuroprzekaźnik spokrewniony z dopaminą (obydwa należą do tej samej grupy substancji nazywanych katecholaminami). Takie są wyniki specjalistycznych badań 29 chorych na Parkinsona, przeprowadzonych z użyciem pozytronowej tomografii emisyjnej (PET) przez dr Davida S. Goldsteina z Instytutu Chorób Neurologicznych i Udaru Mózgu (NINDS) w USA. Na łamach wrześniowego wydania Annals of Internal Medicine przekonuje on, że uszkodzenia nerwów wegetatywnych serca nie są powodowane lekami stosowanymi w leczeniu tego schorzenia. Można zatem podejrzewać, że mają tę samą nieznaną jeszcze przyczynę. Amerykański uczony dokonał odkrycia przypadkowo, gdy badał pacjentów z zaburzeniami nerwów współczulnych, powodującymi wzrost ciśnienia tętniczego krwi, przyspieszenia tętna oraz nadmierne pocenie się - będące typową reakcją na stres. Może je też zdradzać hipotonia ortostatyczna - spadek ciśnienia krwi podczas nagłego podnoszenia się z pozycji kucznej, powstającego na skutek obsuwania się krwi do nadmiernie rozszerzonych naczyń krwionośnych. Zaburzenie nerwu współczulnego mięśnia sercowego dr Goldstein wykrył niemal u wszystkich badanych cierpiących na parkinsonizm, ale tylko u niektórych objawem choroby była hipotonia powodująca zawroty głowy i omdlenia. Nie można zatem jej wystąpienia uznać za wczesny symptom choroby Parkinsona, ale lekarzom łatwiej będzie ją odróżnić od wywołującej podobne objawy atrofii MSA. Zastanawiające, że dolegliwości parkinsonizmu są nieco łagodniejsze u chorych, którzy piją dużo kawy. Prawdopodobnie sprawia to zawarty w niej kwas kofeinowy, który - tak jak dopamina i noradrenalina - jest katecholaminą. Uczony podejrzewa, że ponieważ wszystkie te substancje rozkłada enzym COMT, u chorych pijących dużo kawy może być on bardziej zaabsorbowany metabolizowaniem kwasu kofeinowego, co zwiększa w ich organizmie stężenie obu neuroprzekaźników. Dr Goldstein stawia też nową hipotezę: czy enzym ten jest głównym sprawcą choroby Parkinsona?

Z.W