Ze względu na zainteresowanie tematem, postanowiliśmy opublikować część książki dr Liebermana „Wstrząsnąć chorobą Parkinsona”. Artykuł jest zaczerpnięty z pracy dr Rona Pfeiffera z Uniwersytetu Tennessee i przedstawia powiązanie między zaparciami i trudnością wypróżniania.

Czym jest zaparcie?
Zaparcie jest częstym objawem choroby Parkinsona. Brak codziennego ruchu jelit nie jest zaparciem, w rzeczywistości normą są 3 ruchy całego jelita na tydzień. Zaparcie może być zdefiniowane jako dwa lub mniej ruchy jelit tygodniowo.W badaniach nad zaparciami lekarze przeprowadzają pomiary czasu przejścia okrężnicy, który,w porównaniu ze zdrowymi ludźmi w tym samym wieku, jest dwukrotnie dłuższy u ludzi z chorobą Parkinsona, niezależnie od tego czy cierpią oni na zaparcia czy nie. U 30% ludzi z choroba Parkinsona obserwuje się  zmniejszoną częstotliwość ruchów jelita - dwa lub mniej tygodniowo. Bardziej powszechną dolegliwością, występującą u 70% chorych na PD jest jednak trudność w ukończeniu ruchu jelita z końcowym wysiłkiem i wypróżnieniem. U wielu ludzi występuje zarówno zaparcie jak i trudnośc w wypróżnianiu się i bardzo ważne jest rozróżnienie tych objawów, ponieważ różne są ich sposoby leczenia. U niektórych ludzi, około 5% chorych, zaparcia i trudnośc w wypróżnianiu objawiaja się zatrzymaniem stolca, wzdęciami, uczuciem dyskomfortu i bólem. W celu postawienia diagnozy przeprowadza się badanie odbytu. W wielu przypadkach zatrzymany stolec musi być usunięty ręcznie. Odpowiednie nawyki żywieniowe mogą zapobiec zatrzymaniu stolca.
Dlaczego ludzie z choroba Parkinsona cierpią na zaparcia?
W normalnych warunkach mięśnie ścian jelita popychaja stolec do przodu. Jednak sztywność i spowolnienie ruchów obserwowane w przypadku innych mięśni, może również dotknąć mięśnie jelit – jest to nazywane „bradykinezją jelit”. Ruchy jelita są wolniejsze, stolec porusza się wolniej, a płyn, który powinien bys zmieszany ze stolcem „wysycha”, co jest przyczyną zatwardzenia. Im dłużej stolec przechodzi przez jelito, tym bardziej jest zbity i  tym trudniej go wydalić.
Jelita są kontrolowane przez częśc przywspółczulnego układu nerwowego. Jednak jest to tylko jedna strona medalu. Jelita bowiem mają swój własny układ nerwowy, zwany jelitowym, równoległy do autonomicznego układu nerwowego. Jeśli układ współczulny porównamy do rządu federalnego, a układ przywspółczulny do rządu stanowego, to jelitowy system nerwowy można przyrównać do rządu miejskiego. Jelitowy układ nerwowy składa się z przynajmniej 2 milionów komórek, tylu ile jest w rdzeniu kręgowym. To może wyjaśniać, dlaczego poszczególne leki mają niestały wpływ na pracę jelita. Przyczyną zaparcia może być zmniejszenie poziomu dopaminy w mózgu lub utrata dopaminy w jelitowym układzie nerwowym. Utrata dopaminy w mózgu lub w układzie jelitowym powoduje powolniejjszy ruch jelit.
Trudność w wypróżnianiu różni się od zaparcia
Aby oddać stolec mięśnie brzucha muszą się naprężyć, mięśnie miednicy rozluźnić, mięśnie okrężnicy i odbytu muszą być napięte, a zwieracz odbytu otwarty. Brak koordynacji między tymi mięśniami połączony ze sztywnością i powolnością ruchów powoduje trudności w wypróżnianiu. Jednak przed stwierdzeniem, czy problem wynika z choroby Parkinsona należy wykluczyć inne przyczyny, takie jak polipy, guzy, odwrócenie ruchu jelit. Ocena stanu zdrowia pacjenta powinna opierać się na badaniu odbytu i proktoskopii lub sigmoidoskopii, oraz, jeżeli to konieczne, kolonoskopii.

Leczenie zaparć.
Część tego artykułu pochodzi z pracy napisanej przez ekspeta żywieniowego Kathrynne Holden, MS, RD.
Błonnik.
Kiedy mniejsza się czas przejścia przez okrężnicę, woda jest absorbowana ze stolca i powoduje jego zagęszczenie. Błonnik, dodatkowo „czyszcząc” jelito, działa jak „trociny” chłonące wodę i pozwalaja jej pozostać w stolcu, przez co zapobiegaja jego wysuszeniu i zatwardzeniu. W badaniach ludzi chorych na Parkinsona, którzy zostali poddani leczeniu za pomocą błonnika w diecie, odkryto, że przeciętne zażywanie błonnika wynosiło 2/3 z zalecanej dziennej dawki 20 gram. Pierwszym etapem leczenia jest zwiększenie tej ilości przez spożywanie pokarmów bogatych w błonnik, takich jak daktyle, figi, suszone śliwki, warzywa, nieprzetworzone płatki zbożowe, ziarna i rośliny strączkowe takie jak fasola i bób. Ziarna fasoli zawierają dodatkowo lewodopę i 6 uncji fasoli zawiera równowartość 250 mg lewodopy.Błonnik w diecie może być uzupełniany preparatami metylowanej celulozy (Citrucel), psyllium (Metamucil), polikarbofilem (FiberC lub Fiberall). Przy zażywaniu tych preparatów powinno się pić dziennie 6-8 szklanek wody lub innych płynów. Zalecane sa także regularne codzienne ćwiczenia w celu wzmocnienia mięśni brzucha i miednicy. Chodzenie wspomaga przesuwanie się stolca w okrężnicy i odbytnicy.

Preparaty zmiękczające stolec (Colace)
Pasta z senesu – tradycyjna metoda leczenia
Herbata z sensesu jest lekiem tradycyjnym. Należy wziąć 4 uncje paczkowanej herbaty, zalać je 3 szklankami wrzącej wody i zaparzać przez 5 min. Następnie herbatę z senesu wlać do dużego garnka, dodać funt suszonych śliwek, oraz tyle samo fig i rodzynek. Herbatę z owocami gotować 5 min, ostudzić i dodać szklankę soku z cytryny. Następnie zmiksować wszystko na pastę, przechowywać w szklanym pojemniku w zamrażarce. Pasta nie zamarznie, ale zachowa świeżość przez długi czas. Dziennie należy przyjmować 1-2 łyżki stołowe pasty. Można ją np. rozsmarować na toście, lub w inny wygodny sposób.

Środki przeczyszczające.
 Są stosowane do przeczyszczania jelit przed kolonoskopią, zaliczamy tu laktulozę, sorbital i GoLytely – roztwór glikolu. Lewatywa czy drażniące środki przeczyszczające takie jak bisacodyl, cascara czy magnezja są ostatecznością.

Leczenie problemów z oddawaniem stolca.
Czasami leczenie zaparcia może nie tylko nie pmagać w wypróżnianiu się ale nawet pogorszyć stan rzeczy przez zwiększenie potrzeby ruchu jelit bez poprawy kondycji pacjenta. Może to tłumaczyć dlaczego ludzie z chorobą Parkinsona, u których Sinemet nie jest aktywny, maja mniejsze trudności w wypróżnianiu się, niż podczas działania Sinemetu.Mając na uwadze to, że spowolniona lub  nieodpowiednia wedrówka stolca w kierunku zwieracza odbytu może być powodem trudności w wypróżnianiu, lekarze zastosowali terapię polegająca na zastrzykach botuliny do zwieracza odbytu. Jednak ta metoda leczenia musi bys stosowana z najwyższą ostrożnością, ponieważ zarówno „luźny” jak i napięty zwieracz są rownie niekomfortowe.