Kierownikiem Kliniki Neurologii w Szpitalu im. M. Orłowskiego w Warszawie J.Ł. Klinika Pani Profesor specjalizuje się z dużym powodzeniem w leczeniu padaczki. A jaki jest program badawczy i leczenie chorych z chorobą Parkinsona – aktualnie i w najbliższej przyszłości? Klinika prowadzi działalność dydaktyczną m.in. obowiązkowe szkolenia dla lekarzy w trakcie specjalizacji z terenu całej Polski, także w zakresie chorób układu pozapiramidalnego (choroba Parkinsona należy do grupy tych schorzeń). J.Ł. Czy ten program obejmuje również szkolenia dla lekarzy oraz dla pielęgniarek z terenu całej Polski czy tylko z Warszawy? Obecnie realizujemy badania związane z patomechanizmem choroby Parkinsona, badając zaburzenia immunologiczne oraz badania układu sercowo-naczyniowgo. W szkoleniach biorą udział lekarze z Warszawy oraz z terenu całej Polski. J.Ł. Jak Pani ocenia diagnozowanie i leczenie choroby Parkinsona w Polsce? Czy w ostatnich latach wiele zmieniło się na lepsze? Czy kierunek polskich zmian jest zbliżony do trendów europejskich i światowych? Czy polscy neurolodzy korzystają ze stypendiów zagranicznych? Myślę że można jeszcze dużo zdziałać, aby ten stan poprawić. Moja uwaga dotyczy zwłaszcza tych chorych, którzy nie są objęci specjalistyczną opieką. Polscy lekarze mają duże możliwości korzystania ze staży w ośrodkach zagranicznych i korzystają z nich. J.Ł. Czy stosowane metody leczenia choroby Parkinsona w dalszym ciągu ograniczają się do przyjmowania coraz większych dawek lewodopy, czy raczej polegają na doskonaleniu działania agonistów dopaminy? Czy może Pani podać chorym z choroba Parkinsona kilka praktycznych wskazówek odnośnie przyjmowania leków? Jak można ocenić wdrażanie w Polsce osiągnięć nowoczesnej farmakoterapii? Czy istnieje „dobry” lek, podany w „dobrym” momencie, który istotnie poprawia jakość życia chorego? Postępowanie terapeutyczne w chorobie Parkinsona jest złożone i oprócz leczenia farmakologicznego obejmuje rehabilitację (niezmiennie istotną) oraz wszechstronne wsparcie ze strony otoczenia (środowiska) chorego. Najbardziej skutecznym lekiem jest przyjmowanie preparatów lewodopy. Jednak podkreśla się także znaczenie pozytywne stosowania agonistów dopaminy. Leczenie choroby Parkinsona jest sprawą trudną, zostały opracowane algorytmy, ale najważniejsza jest zawsze indywidualna decyzja, podjęta przez lekarza prowadzącego, który dobiera odpowiedni lek dla chorego i wtedy następuje poprawa stanu klinicznego chorego. W Polsce mamy szeroką gamę leków przeciwparkinsonowskich, niektóre są jednak bardzo drogie. J.Ł. Jakie są podobieństwa i różnice między chorobą Parkinsona a zespołem parkinsonowskim? Choroba Parkinsona (czyli idiopatyczny parkinsonizm, schorzenie którego przyczyn zaistnienia nie znamy) występuje relatywnie często zwłaszcza w wieku starczym, jednakże rozpoznanie choroby może być trudne, szczególnie w początkowym okresie schorzenia. Trzeba zwrócić uwagę, że są trzy postacie tej choroby, klasyfikowane w zależności od dominujących objawów klinicznych, tj. postać drżenia, akinetyczno – hipertoniczna oraz mieszana. Najwięcej problemów diagnostycznych sprawia postać akinetyczno – hipertoniczna, szczególnie u osób młodszych. Chory z podejrzeniem zespołu parkinsonowskiego powinien być skierowany do specjalisty w celu postawienia odpowiedniej diagnozy klinicznej (w tym także badań dodatkowych, wykluczających objawowy parkinsonizm powodowany przez różne schorzenia takie jak guz mózgu, zmiany naczyniowe, pourazowe, po zatruciach itp.) oraz dobrania odpowiednich leków. Z tych powodów chory oraz lekarz na objawy kliniczne, a w przypadku braku zadawalających efektów – powinni zweryfikować rozpoznanie. Trzeba także wspomnieć, że niektóre leki internistyczne mogą powodować zespoły parkinsonowskie. Dlatego też zawsze trzeba bardzo dokładnie analizować jakie leki przyjmuje chory, zwłaszcza gdy jest leczony przez wielu specjalistów. J.Ł. Jak Pani ocenia naszą społeczną działalność informacyjno-edukacyjną poprzez Internet pod adresem www.parkinson.net.pl Co należałoby - Pani zdaniem - zmienić na tej stronie, aby cieszyła się większym zainteresowaniem wśród lekarzy i pacjentów? Myślę, że działalność informacyjno edukacyjna przez Internet www.parkinson.net.pl jest bardzo użyteczna, gdyż obejmuje zasięgiem szeroka grupę pacjentów – niezależnie od miejsca zamieszkania, także tych, którzy mają trudności w poruszaniu się. To co najbardziej interesuje chorych, ich rodziny oraz lekarzy to możliwości terapeutyczne. Chorzy zawsze poszukują informacji dotyczących nowych możliwości leczenia. J.Ł. A jak powinni wypoczywać chorzy z chorobą Parkinsona? Chciałabym podkreślić znaczenie aktywności i wysiłku fizycznego odpowiedniego do możliwości chorego, zwłaszcza we wczesnym i średnio zaawansowanym stadium choroby, które nie tylko zwiększają aktywność chorego, ale także polepszają nastrój. Czyli wypoczynek czynny, a forma to zależy od preferencji osoby, tak aby czerpać z niego radość. Uprzejmie dziękuję Pani Profesor za interesujące odpowiedzi na moje i pacjentów (internautów) pytania oraz za opiekę medyczną nad naszą stroną internetową. Życzę wielu sukcesów w Pani pracy zawodowej i życiu osobistym.
Jerzy Łukasiewicz Warszawa, 2 kwietnia 2004 r.Kierownikiem Kliniki Neurologii w Szpitalu im. M. Orłowskiego w Warszawie |